21.06.2013

Çocuğun hangi oyun tipi?

Leon ve Luka birbirinden çok farklı şekilde oyun oynar. Luka uzun süre tek başına oynayabilirken Leon beş dakika geçmeden sıkılmaya başlar. Leon genelde hangi oyunun nasıl oynanacağına karar vermek isterken Luka aşağı yukarı tüm kararlara uyar. Leon istediği oyun oynamayınca olay çıkartmaya başlarken Luka “peki” deyip arkadaşının oynamak istediği oyunu oynar. Luka sessiz oyun oynayabilirken Leon için bu imkansız görünüyor. Ne oynarsa oynasın daima gürültülüdür. Ancak ikisini kıyaslamak da doğru olmaz. Çünkü tıpkı karakterleri gibi Leon ve Luka’nın oyun oynama şekli de değişik. Yani farklı oyun tiplerine sahiptir. Evet, araştırdım, oyun tipi tanımlaması varmış! Çocuklarımız hangi oyun tipi acaba?

Maymun

Bu çocuklar başkaların cesaret edemediği şeyler yapar ve şakalarıyla ortamı gevşetir. İlgi odağı olmaktan hoşlanan bu “maymunlar” için uygun oyunlar başkalarının kılığına giren rol oyunları ve çok kişiyle oynanan masa oyunları. Ufak maymun abartmaya başlıyorsa, belki sinirlerini deniyordur belki de o anki durumla başa çıkamıyordur. Diğer oyuncuların dikkatini sürekli dağıtıyorsa, hikayesini ya da şakasını anlatmasının ardından yine bir süreliğine kurallara uygun oynamasını isteyebiliriz.   

Yalnız savaşçı

Oynaya oynaya her şey tek başına yapmaktan hoşlanan bir çocuk hayvanlara mama vermeyi de sever, oyuncak ayısıyla kurgular da yaratır. “Yalnız savaşçının” mutlu olmak için başka çocuklara ihtiyacı yok. Sessiz ve odaklanarak oyun oynadığı için bu çocuklarda genelde konsantrasyon ve titizlik yüksek olur. Tabi ki sürekli tek başına da oynamalılar. Başka çocuklarla oynamaları sosyal gelişmeleri için önemli. Dil seviyesi ve çekingenlik yalnız savaşçı için sorunlar oluşturuyorsa oyun oynamak istediği kişiyi kendisi seçebilir mesela.

Bukalemun

Bazı çocuklar hem kendinden küçük hem de büyük çocuklarla sorunsuzca oyun oynayabilir.  Bukalemun gibi duruma ayak uyduruyorlar ve üç yaşındaki çocukla yapboz yaptıkları gibi on bir yaşındaki çocukla da polis ve kötü adam oynar. Çok sosyal ve empati dolu bu çocuklar yine de tek başına kalmaya ihtiyaç duyarlar, çünkü yoksa kendi ihtiyaçlarına cevap veremezler, duydukları ilgi alanları gelişemez. Bukalemunlara hangi oyun oynamak istediğini sorarak biraz kendi ilgi alanlarının ön plana çıkmasına yardımcı olabiliriz.  

Hayalperest

Gerçek ile hayal dünyasının arasındaki çizgiyi kolayca geçebilen çocuklar genelde son derece yaratıcı olur. Hayallerini hayali arkadaşlarla tartışıp gerçekleştirmeye kalkışır. Hayalperestin aklına bir sürü fikir gelir ve hepsini yapmaya çalışırken bazen karman çorman bir düşünce dünyasıyla karşı karşıya kalıyor.  Bunun için bir fikri sonuna kadar gerçekleştirmek için yardıma ihtiyaç duyarlar. Ancak o şekilde başarmanın mutluluğunu tadabilirler. Kitaplar hayalperestler için mükemmel bir araç, çünkü içerdikleri hikayelerle hayal dünyasına dalma imkanı veriyor.    

Lider

Tıpkı bir lider gibi oyuna girer girmez kuralları belirlenmeye çalışan çocuk örneğin oyuncak bebeklerle ya da legolarla oynamaya bayılıyor. O oyuncaklarla anne veya babasıyla dükkanlarla dolu bir şehir ya da ameliyathane olan hastane gibi detaylarla dolu bir dünya yaratıyorlar. Lider oyun tipi çocuklar ihtiyaçlarını iyi bilirler ve çekinmeden de belirtiyorlar. Hayatta genelde kolayca yolunu bulan bu çocukların genelde düşük empati duygusunu geliştirmeleri konusunda yardımcı olmalıyız. Başka çocukların duygularına ve ihtiyaçlarına da dikkat etmeleri gerektiğini henüz öğrenmeleri gerekiyor.   

Senin çocuğun hangi oyun tipi acaba? Luka şuanda yalnız savaşçı tipine benziyorken Leon maymun ve lider oyun tipi arasında gelip gidiyor gibi… Bu tarz tiplenmelerin ne kadar doğru olduğunu bilmiyorum ve muhtemelen net bir şey demek için henüz küçükler ancak yine de bu tiplenmesini bir hayli ilginç buldum. Çünkü karakterlerinin bazı özellikleri burçlarına benzetiyordum. Leon tıpkı bir koç gibi ne istediğini bilir ve bunu elde etmek için boynuzlarını da kullanır. Luka ise tıpkı yengeç gibi hoşuna gitmeyen ya da ürküten bir şey varsa kumun altına gömülür, ancak nadiren de olsa gömülmeden önce bazen hoşnutsuzluğunu kıskaçlarla bir kerecik mıncıklayarak belirtir.